Teknik Bilgi Merkezi
Exproof Nedir? Exproof Ekipmanlar Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Exproof, patlayıcı gaz, buhar, sis veya yanıcı tozların bulunabileceği tehlikeli ortamlarda kullanılmak üzere tasarlanmış, uygun koruma yöntemlerine ve ilgili standartlara göre üretilen elektrikli ve mekanik ekipmanları ifade eder.
Petrol ve kimya tesisleri, rafineriler, boya fabrikaları, ilaç üretim tesisleri, yakıt istasyonları, tahıl ve gıda tesisleri gibi patlayıcı atmosfer oluşma ihtimali bulunan alanlarda standart elektrik ekipmanlarının kullanılması ciddi güvenlik riski oluşturabilir.
Bu nedenle tehlikeli alanlarda, ortamın sınıflandırmasına ve ekipmanın sahip olması gereken koruma özelliklerine uygun Exproof ekipmanlar tercih edilir.
Exproof Ne Demektir?
"Exproof" kelimesi, İngilizcedeki "Explosion Proof" ifadesinden türetilmiştir ve genel olarak patlamaya karşı korumalı ekipman anlamında kullanılır.
Ancak exproof bir ürünün yalnızca "patlamaya dayanıklı" olması anlamına gelmez.
Bir ekipmanın tehlikeli bir ortamda kullanılabilmesi için;
Kullanılacağı tehlikeli alan sınıfına,
Gaz veya toz ortamının özelliklerine,
Ekipmanın koruma tipine,
Sıcaklık sınıfına,
Gaz/toz grubuna,
IP koruma seviyesine,
İlgili standart ve sertifikasyon gerekliliklerine
uygun olması gerekir.
Bu nedenle exproof ürün seçimi yalnızca ürünün dış görünüşüne veya watt değerine göre yapılmamalıdır.
Exproof Ekipmanlar Nerelerde Kullanılır?
Exproof ekipmanlar, yanıcı veya patlayıcı atmosfer oluşma ihtimali bulunan çeşitli endüstriyel tesislerde kullanılır.
Başlıca kullanım alanları:
Petrol rafinerileri
Petrokimya tesisleri
Kimya fabrikaları
Boya ve solvent üretim tesisleri
Yakıt dolum ve depolama tesisleri
Akaryakıt istasyonları
LPG ve LNG tesisleri
İlaç üretim tesisleri
Gıda ve yem tesisleri
Tahıl siloları
Un fabrikaları
Şeker fabrikaları
Ahşap ve mobilya üretim tesisleri
Atık ve geri dönüşüm tesisleri
Endüstriyel üretim tesisleri
Kullanılacak ekipmanın seçimi, tesisin tehlikeli alan sınıflandırmasına göre yapılmalıdır.
Zone 1, Zone 2, Zone 21 ve Zone 22 Nedir?
Exproof ekipman seçiminde en önemli konulardan biri, ekipmanın kullanılacağı alanın doğru şekilde sınıflandırılmasıdır.
Zone 1
Yanıcı gaz, buhar veya sis içeren patlayıcı atmosferin normal çalışma sırasında zaman zaman oluşabileceği alanları ifade eder.
Zone 2
Yanıcı gaz, buhar veya sis içeren patlayıcı atmosferin normal çalışma sırasında sürekli olarak bulunmasının beklenmediği, ancak oluşması halinde kısa süreli olarak mevcut olabileceği alanlardır.
Zone 21
Yanıcı toz bulutunun normal çalışma sırasında zaman zaman oluşabileceği tehlikeli alanlardır.
Zone 22
Yanıcı toz atmosferinin normal çalışma sırasında sürekli bulunmasının beklenmediği, ancak oluşması halinde kısa süreli olarak mevcut olabileceği alanlardır.
Zone sınıflandırması, kullanılacak exproof ekipmanın seçiminde temel kriterlerden biridir.
Exproof Ürün Çeşitleri Nelerdir?
Tehlikeli alanlarda farklı kullanım amaçlarına yönelik birçok exproof ürün bulunmaktadır.
Exproof Aydınlatma
Tehlikeli alanlarda güvenli ve verimli aydınlatma sağlamak amacıyla kullanılır.
Örneğin:
Exproof LED armatür
Exproof lineer armatür
Exproof projektör
Acil durumlu exproof armatür
Exproof el fenerleri
gibi ürünler farklı uygulamalarda tercih edilir.
Exproof Kablo Rakorları
Kabloların exproof ekipmanlara güvenli şekilde bağlanmasını sağlamak amacıyla kullanılır.
Rakor seçiminde;
Kablo çapı
Diş ölçüsü
Malzeme
Koruma sınıfı
Kullanılacağı Zone
Ekipmanın koruma tipi
gibi teknik özellikler dikkate alınmalıdır.
Exproof Buat ve Kombinasyon Kutuları
Elektrik bağlantılarının ve ekipmanların tehlikeli alanlarda güvenli şekilde kullanılmasına yardımcı olur.
Uygulamaya göre farklı ölçülerde, giriş sayılarında ve ekipman kombinasyonlarında çözümler oluşturulabilir.
Exproof Pano ve Kumanda Ekipmanları
Tehlikeli alanlarda elektriksel kontrol, dağıtım ve kumanda işlemleri için özel olarak tasarlanmış ekipmanlardır.
ATEX ile Exproof Arasındaki İlişki Nedir?
ATEX, Avrupa Birliği'nde patlayıcı atmosferlerde kullanılan ekipman ve koruyucu sistemlerle ilgili mevzuat ve uygunluk gerekliliklerini ifade eder.
Exproof ürünlerde ATEX uygunluğu, ürünün hangi tehlikeli ortamlarda ve hangi şartlarda kullanılabileceğinin değerlendirilmesinde önemli bir kriterdir.
Bu nedenle bir ürünün yalnızca "Exproof" olarak adlandırılması yeterli değildir.
Ürünün teknik dokümantasyonu, sertifikasyonu, koruma tipi ve kullanım alanı birlikte değerlendirilmelidir.
Exproof Ürün Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
Bir exproof ekipman satın almadan önce aşağıdaki bilgiler mutlaka değerlendirilmelidir:
1. Kullanılacak alanın Zone sınıfı
Zone 1, Zone 2, Zone 21 veya Zone 22?
2. Ortamın yapısı
Gaz, buhar, sis veya toz mu bulunuyor?
3. Gaz veya toz grubu
Ortamda bulunan tehlikeli maddenin özellikleri nedir?
4. Sıcaklık sınıfı
Ekipmanın yüzey sıcaklığı uygulama için uygun mu?
5. Koruma tipi
Ürünün sahip olduğu Ex koruma yöntemi uygulamaya uygun mu?
6. IP koruma sınıfı
Ürün su, toz ve dış ortam şartlarına karşı yeterli korumaya sahip mi?
7. Sertifikasyon ve teknik belgeler
Ürünün gerekli uygunluk ve sertifikasyon belgeleri mevcut mu?
Bu kriterler birlikte değerlendirilmeden yalnızca fiyat veya ürünün fiziksel görünüşüne göre seçim yapılması doğru değildir.
Exproof Ekipman Neden Önemlidir?
Patlayıcı atmosfer bulunan ortamlarda elektrikli ekipmanların oluşturabileceği kıvılcım, ark veya yüksek yüzey sıcaklığı potansiyel bir ateşleme kaynağı olabilir.
Uygun şekilde seçilmiş ve doğru monte edilmiş exproof ekipmanlar, ekipmanın normal çalışması veya belirli arıza koşullarında patlayıcı atmosferin ateşlenmesi riskini azaltmaya yönelik koruma sağlar.
Bu nedenle doğru ürün seçimi kadar doğru montaj ve bakım da önemlidir.
ADANEX Exproof Çözümleri
ADANEX, tehlikeli alanlarda kullanılmak üzere exproof aydınlatma ve elektrik ekipmanları alanında çözümler sunmaktadır.
Ürün grubuna göre;
Exproof LED armatürler
Exproof projektörler
Exproof kablo rakorları
Exproof buat ve kutular
Exproof elektrik ekipmanları
Zone 1 / Zone 2 çözümleri
Zone 21 / Zone 22 çözümleri
gibi farklı uygulamalara yönelik ürünler değerlendirilebilir.
Doğru exproof ekipman seçimi için öncelikle kullanılacak ortamın özellikleri ve Zone sınıfı belirlenmelidir.
ADANEX Exproof Ürünlerini İnceleyin
Tehlikeli alan uygulamalarınız için uygun exproof elektrik ürünlerini ve teknik özelliklerini incelemek için ADANEX ürün grubunu ziyaret edebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Exproof nedir?
Exproof, patlayıcı atmosfer oluşma ihtimali bulunan tehlikeli alanlarda kullanılmak üzere uygun koruma yöntemlerine göre tasarlanmış ekipmanları ifade eder.
Her exproof ürün Zone 1'de kullanılabilir mi?
Hayır. Bir ürünün kullanılabileceği Zone, ürünün teknik özellikleri, sertifikasyonu ve kullanım koşulları dikkate alınarak belirlenmelidir.
Zone 1 ve Zone 2 arasındaki fark nedir?
Zone 1'de patlayıcı gaz atmosferinin normal çalışma sırasında zaman zaman oluşması beklenebilir. Zone 2'de ise böyle bir atmosferin normal çalışma sırasında oluşması beklenmez; oluşması halinde kısa süreli olması öngörülür.
Zone 21 ve Zone 22 nedir?
Zone 21 ve Zone 22, yanıcı toz bulunan tehlikeli alanların sınıflandırılmasında kullanılan bölgelerdir.
Exproof ürün seçerken sadece ATEX belgesine bakmak yeterli midir?
Hayır. Zone sınıfı, gaz veya toz grubu, sıcaklık sınıfı, koruma tipi, IP sınıfı, teknik özellikler ve kullanım koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Not: Exproof ekipman seçimi ve kurulumu, tesisin tehlikeli alan sınıflandırması ve ilgili teknik gereklilikler dikkate alınarak yetkin kişiler tarafından yapılmalıdır.